بویِرْاَحْمَدی، یا بویراحمد، بزرگ‌ترین ایل از ایلات شش‌گانۀ استان کهگیلویه و بویر احمد، متشکل از چند تیره و طایفه با خاستگاههای گوناگون. بویراحمدیها در منطقۀ وسیعی از نواحی شمال و شرق استان ـ که به نام همین ایل نام‌گذاری شده است ـ زندگی می‌کنند.
نام ایل: بویراحمدیها از دیر باز خود را «بِیْراحمد» می‌نامیدند و نام بویراحمد یا بُویْراحمد(نک‍: لغت نامه…) را دیگران به این ایل داده‌اند(غفاری، هیبت‌الله، 43، حاشیۀ 3؛ دربارۀ لفظ بیراحمد، نک‍: غفاری، یعقوب، 13). گفته‌اند که بنیان‌گذار ایل نیز در سنگ‌نگاره‌ای خود را «ملکشاه بیراحمد» معرفی کرده است(صفی‌نژاد، عشایرمرکزی…،213؛ نیز نک‍: مجیدی، 255).
کهن‌ترین سند مکتوب که در آن به نام بویراحمد اشاره شده، ریاض الفردوس، نوشتۀ محمدمیرک حسینی در 1082ق است که مؤلف در آن ذیل ناحیۀ چرام بلاد شاپور از دو طایفۀ «بویراحمد اردشیری» و «بویراحمد عباسی» نام برده است(نک‍: افشار، 39-40). در گزارشهای وقایع دورۀ ناصری و مظفری نام ایل به صورتهای «بایرحمت» و «بایرحمتی» نیز آمده است(نک‍: وقایع…، 76، جم‍ ). به علاوه، می‌دانیم که نام یکی از ایلات قدیم ساکن در کهگیلویه «بویر» و «بویری» بوده است و خرابه‌های دهی هم به نام «بویر» دردشت مور، واقع در زیردوک بویراحمد گرمسیر واقع بود که آنجا را زیستگاه اجداد بویراحمدیها می‌دانستند(صفی‌نژاد، اطلس…، 23، 34). در ریاض الفردوس نیز از طایفۀ «قلندربویری» نام برده شده‌است(نک‍: افشار،40). یک طایفه از قلندری دشمن زیاری(با تیرۀ الیاس دشمن زیاری، نک‍: کیهان،